«Δεν θέλουν να δουλέψουν οι νέοι σήμερα» — ή μήπως απλά δεν θέλουν να δουλέψουν με τους όρους του παρελθόντος;

Τα τελευταία χρόνια, η Gen Z είναι το αγαπημένο θέμα συζήτησης στην αγορά εργασίας. Από βίντεο στο TikTok μέχρι συζητήσεις σε γραφεία HR, η ατάκα είναι παντού ίδια: «Οι νέοι δεν έχουν όρεξη». Είναι όμως θέμα τεμπελιάς ή βλέπουμε μια ριζική αλλαγή στο τι σημαίνει τελικά «καριέρα»; Η απάντηση δεν χωράει σε ταμπέλες.

Μεγαλώνοντας μέσα στην αβεβαιότητα

Κάθε γενιά είναι καθρέφτης της εποχής της. Οι σημερινοί νέοι ενηλικιώθηκαν μέσα στη ρευστότητα: οικονομικές κρίσεις, πανδημία, ραγδαία τεχνολογία και μια ανοιχτή πλέον κουβέντα για την ψυχική υγεία.

Για τη Gen Z, η δουλειά δεν είναι η ταυτότητά τους, είναι απλώς ένας από τους πυλώνες της ζωής τους, ισότιμος με την ψυχική υγεία, τις εμπειρίες και τον ελεύθερο χρόνο. Αυτό δεν είναι έλλειψη φιλοδοξίας. Είναι ένας νέος, πιο υγιής ορισμός της επιτυχίας.

Το χάσμα με τους εργοδότες

Πολλές εταιρείες έχουν μείνει σε παλιές νοοτροπίες: ατελείωτα ωράρια, φυσική παρουσία βρέξει-χιονίσει και μια εξέλιξη που έρχεται με το σταγονόμετρο. Αυτά κάποτε θεωρούνταν δεδομένα για μια «σοβαρή καριέρα». Όχι πια.

Οι νέοι εργαζόμενοι δεν έχουν υπομονή για καταστάσεις που δεν βγάζουν νόημα. Αν το περιβάλλον είναι τοξικό ή λείπει η καθοδήγηση (mentoring), δεν διστάζουν να φύγουν, ακόμα κι αν δεν έχουν βρει την επόμενη δουλειά. Αυτό που παλιότερα φάνταζε «τρέλα» ή ρίσκο, σήμερα είναι επιλογή αυτοσεβασμού. Δεν είναι ότι βαριούνται· απλώς δεν ανέχονται την ασάφεια και την έλλειψη σεβασμού.

Τι σημαίνει πλέον «καριέρα»;

Φεύγουμε από το «καριέρα πάση θυσία» και πάμε σε μια πιο ισορροπημένη λογική. Η δουλειά είναι σημαντική, αλλά όχι εις βάρος της υγείας μας.

Τι ψάχνει λοιπόν η Gen Z;

• Ξεκάθαρα πράγματα: Τι ακριβώς κάνω και ποιος είναι ο στόχος.
• Αληθινή επικοινωνία: Feedback τώρα, όχι μια φορά τον χρόνο στην αξιολόγηση.
• Ευελιξία: Όχι ως δώρο, αλλά ως τρόπο να δουλεύουν καλύτερα.
• Σεβασμό: Να νιώθουν ασφαλείς να είναι ο εαυτός τους.
• Εξέλιξη: Να μαθαίνουν νέα πράγματα (upskilling) και όχι να μένουν στάσιμοι.

Αυτό δεν είναι "quiet quitting" (αθόρυβη παραίτηση). Είναι συνειδητοποίηση του τι σημαίνει βιώσιμη εργασία.

Τέλος στην κουλτούρα του «καίγομαι στη δουλειά»

Για χρόνια πιστεύαμε ότι καλός υπάλληλος είναι αυτός που εξαντλείται. Η Gen Z το αμφισβητεί αυτό ανοιχτά. Η συζήτηση για το burnout (εξουθένωση) ανάγκασε τους πάντες να ξανασκεφτούν τι σημαίνει απόδοση. Η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής δεν είναι πολυτέλεια, είναι απαραίτητη για να αντέξεις και να δημιουργήσεις μακροπρόθεσμα.

Πρόκληση ή ευκαιρία;

Η είσοδος της Gen Z στην αγορά δεν είναι πρόβλημα, είναι ευκαιρία για αλλαγή. Οι εταιρείες που προσαρμόζονται, κερδίζουν: βρίσκουν ταλέντα και φτιάχνουν δυνατές ομάδες.

Το «μυστικό» πλέον δεν είναι ο αυστηρός έλεγχος, αλλά η συνεργασία και η εμπιστοσύνη.

Πέρα από τα στερεότυπα

Είναι εύκολο να πεις «οι νέοι δεν αντέχουν τα δύσκολα». Όμως, η αλήθεια είναι πως οι προσδοκίες αλλάζουν, όπως αλλάζει και η κοινωνία. Η Gen Z δεν γκρεμίζει την εργασία, προσπαθεί να τη φτιάξει από την αρχή: ένα περιβάλλον όπου μπορείς να εξελιχθείς χωρίς να χάσεις τον εαυτό σου.

Τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι θέλουν να δουλέψουν λιγότερο, αλλά αν όλοι μας είμαστε έτοιμοι να μάθουμε να δουλεύουμε καλύτερα.

Επιμέλεια άρθρου: Κωνσταντίνα Δημητρίου
Φωτογραφία: Canva