Μετά και τον νόμο 4957/2022 "Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα”, ο οποίος δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 21 Ιουλίου 2022 και ο οποίος άλλαζε το καθεστώς απόκτησης του πιστοποιητικού παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας, ακολούθησε ο νόμος 5029/2023, ο οποίος δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 10 Μαρτίου 2023 και περιλαμβάνει όλες τις ρυθμίσεις σχετικά με την παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια και τις τροποποιήσεις των δύο προηγούμενων νόμων 4589/2019 και 4957/2022. 

Το πλαίσιο επικαιροποιείται εκ νέου με τον Νόμο 5291/2026, ο οποίος αφενός παρατείνει τη μεταβατική περίοδο για τη λήψη της επάρκειας από τα ίδια τα Τμήματα εισαγωγής έως και το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027, και αφετέρου καθορίζει τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) από δημόσια πανεπιστήμια της χώρας θα μπορούν πλέον να πιστοποιούνται από την ΕΘ.Α.Α.Ε. για τη χορήγηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας.   

Τι τελικά ισχύει σήμερα; Θα το δούμε αναλυτικά παρακάτω:

Ν. 5029/2023 - Άρθρο 32 (Σελ. 18) & Ν. 5291/2026 - Άρθρο 88 (Σελ. 52) 

1. Στην περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 54 του ν. 4589/2019 (Α’ 13), περί της πιστοποίησης της παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας ως πρόσθετου τυπικού προσόντος για την πλήρωση των κενών θέσεων εκπαιδευτικών και μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.) της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, προστίθεται υποπερ. δδ), και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής: 
«4. Η παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια πιστοποιείται: 
α) Με βεβαίωση που χορηγείται από Τμήμα Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) ή από ομάδες συνεργαζόμενων Τμημάτων του ίδιου ή περισσότερων Α.Ε.Ι. σε αποφοίτους, ύστερα από παρακολούθηση ομάδας μαθημάτων που προσφέρονται στο πλαίσιο ειδικού προγράμματος σπουδών ή στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου ή και συνδυαστικά. Με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος, η οποία εγκρίνεται από τη Σύγκλητο του οικείου Α.Ε.Ι., καθορίζεται η ομάδα μαθημάτων του προηγούμενου εδαφίου και καταρτίζεται τυχόν ειδικό πρόγραμμα σπουδών, το οποίο παρακολουθούν φοιτητές και απόφοιτοι Τμήματος του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι.  που έχουν τα ειδικά τυπικά προσόντα διορισμού στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Με όμοια απόφαση καθορίζεται ο αριθμός των αποφοίτων, καθώς και των φοιτητών άλλων Τμημάτων, που παρακολουθούν τα μαθήματα αυτά κατ’ έτος, αλλά και η χορήγηση βεβαίωσης σε παλαιούς αποφοίτους του Τμήματος χωρίς παρακολούθηση επιπλέον μαθημάτων, εφόσον το πρόγραμμα σπουδών που ολοκλήρωσαν, καλύπτει με επάρκεια το περιεχόμενο των ως  άνω μαθημάτων. Τα μαθήματα προσφέρονται δωρεάν. 
β) Με την κατοχή:
αα) μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών ή διδακτορικού διπλώματος στις επιστήμες της αγωγής,
ββ) πιστοποιητικού παιδαγωγικής επάρκειας της παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 3027/2002 (Α’ 152),
γγ) πτυχίου Παιδαγωγικών Τμημάτων Α.Ε.Ι. (Παιδαγωγικών Τμημάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης, Τμημάτων Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, Τμημάτων Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής - Ψυχολογίας, Τμημάτων Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής, Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής και Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), καθώς και με την κατοχή πτυχίου της Ανωτάτης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.),
δδ) πιστοποιητικού παιδαγωγικής επάρκειας του άρθρου 99 του ν. 4957/2022 (Α’ 141).»

2. Στο άρθρο 66 του ν. 4589/2019 περί των μεταβατικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 6 ως εξής:
«6. Βεβαιώσεις για τη χορήγηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας δυνάμει της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 54 δύναται να χορηγούνται σε αποφοίτους Τμημάτων Α.Ε.Ι., εφόσον ενεγράφησαν σε Τμήματα ή Σχολές των Α.Ε.Ι. έως και το ακαδημαϊκό έτος 2022- 2023. Για αποφοίτους που εγγράφονται σε Τμήματα ή Σχολές των Α.Ε.Ι. από το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024 και εξής, η παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια αποδεικνύεται σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 54.»

3. Η περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 99 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί των προϋποθέσεων συμμετοχής στο ειδικό πρόγραμμα σπουδών παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας των Α.Ε.Ι., τροποποιείται ως προς τον ελάχιστο αριθμό πιστωτικών μονάδων, τις οποίες πρέπει να έχουν συγκεντρώσει οι φοιτητές του Α.Ε.Ι., προκειμένου να γίνουν δεκτοί στο εν λόγω πρόγραμμα σπουδών, και η περ. α) διαμορφώνεται ως εξής:
«α) φοιτητές του Α.Ε.Ι., οι οποίοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι σε προγράμματα πρώτου κύκλου σπουδών, η επιτυχής ολοκλήρωση των οποίων οδηγεί στην απόκτηση τίτλων σπουδών, που παρέχουν τα ειδικά τυπικά προσόντα διορισμού στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή το δικαίωμα άσκησης της ειδικότητας εκπαιδευτικού μεταδευτεροβάθμιας ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, εφόσον έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες του προγράμματος σπουδών τους και συγκεντρώσει κατ’ ελάχιστον εκατόν είκοσι (120) πιστωτικές μονάδες του προγράμματος,»

4. Στο άρθρο 419 του ν. 4957/2022, περί των εξουσιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου Ι’ του Μέρους Α’ του νόμου αυτού, προστίθεται παρ. 3 και 4 ως εξής:
«3. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων καθορίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά την ίδρυση, οργάνωση, διοίκηση και λειτουργία του ειδικού προγράμματος σπουδών παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας του άρθρου 99.» 
«4. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δύναται να παρατείνεται ετησίως η ισχύς της παρ. 2 του άρθρου 456 για το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, εφόσον δεν έχει εκδοθεί το ειδικό πρότυπο αξιολόγησης και πιστοποίησης των προγραμμάτων παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας του δεύτερου εδαφίου της περ. δ) της παρ. 5 του άρθρου 99 του παρόντος και πάντως όχι για περισσότερο από πέντε (5) έτη.» 

5. Στο άρθρο 455 του ν. 4957/2022, περί τελικών και μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Θ’, προστίθεται παρ. 5 ως εξής: 
«5. Π.Μ.Σ. των Α.Ε.Ι. δύνανται να χορηγούν πιστοποίηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας με απόφαση της Συγκλήτου του οικείου Α.Ε.Ι. σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 4 του άρθρου 54, περί πιστοποίησης παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας. Εντός ενός (1) έτους από την έκδοση του ειδικού πρότυπου αξιολόγησης και πιστοποίησης των προγραμμάτων παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας του δεύτερου εδαφίου της περ. δ) της παρ. 5 του άρθρου 99 του παρόντος, τα Π.Μ.Σ. του πρώτου εδαφίου υποχρεούνται να πιστοποιηθούν από την ΕΘ.Α.Α.Ε. σχετικά με την πλήρωση των κριτηρίων και των προϋποθέσεων που καθορίζονται από το ειδικό πρότυπο αξιολόγησης και πιστοποίησης. Διαφορετικά παύουν να χορηγούν την πιστοποίηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας προς τους φοιτητές που θα εισαχθούν από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος από την παρέλευση της προθεσμίας για την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης.» 

6. Η παρ. 2 του άρθρου 456 του ν. 4957/2022, περί μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Ι’, η ημερομηνία «2023 - 2024» αντικαθίσταται από την ημερομηνία «2026 - 2027» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής: 
«2. Φοιτητές που έχουν εισαχθεί σε Τμήματα ή Σχολές έως και το ακαδημαϊκό έτος 2026 - 2027 δύνανται να λάβουν πιστοποίηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 54 του ν. 4589/2019 (Α’ 13), εφόσον τα Τμήματα ή Σχολές που έχουν εισαχθεί χορηγούσαν την εν λόγω πιστοποίηση κατά τον χρόνο εισαγωγής τους.»

Ανακεφαλαιώνοντας:

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η παιδαγωγική επάρκεια πιστοποιείται πλέον ως εξής:

• σε κατόχους μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών ή διδακτορικού διπλώματος στις επιστήμες της αγωγής.
• σε κατόχους πιστοποιητικού παιδαγωγικης επάρκειας της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.
• σε κατόχους πτυχίου Παιδαγωγικών Τμημάτων Α.Ε.Ι. (Παιδαγωγικών Τμημάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης, Τμημάτων Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, Τμημάτων Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής - Ψυχολογίας, Τμημάτων Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής, Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής και Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), καθώς και με την κατοχή πτυχίου της Ανωτάτης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.),
• σε κατόχους πιστοποιητικού παιδαγωγικης επάρκειας (ειδικό πρόγραμμα σπουδών παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας, η επιτυχής ολοκλήρωση του οποίου οδηγεί στη χορήγηση πιστοποιητικού παιδαγωγικής επάρκειας) 

(περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 54

• Μέσω πιστοποιημένων Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.): Τα μεταπτυχιακά προγράμματα από δημόσια πανεπιστήμια της χώρας μπορούν να χορηγούν την επάρκεια μετά από απόφαση της Συγκλήτου, με την υποχρέωση πλέον να λάβουν ειδική πιστοποίηση από την ΕΘ.Α.Α.Ε. εντός ενός έτους από την έκδοση του σχετικού προτύπου αξιολόγησης.

παρ. 5 του άρθρου 455 του ν. 4957/2022

Να σημειώσουμε επίσης τα εξής: 

• Φοιτητές που έχουν εισαχθεί σε Τμήματα ή Σχολές έως και το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 δύνανται να λάβουν πιστοποίηση παιδαγωγικης και διδακτικής επάρκειας σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 54 του ν. 4589/2019 (Α’ 13), εφόσον τα Τμήματα ή Σχολές που έχουν εισαχθεί χορηγούσαν την εν λόγω πιστοποίηση κατά τον χρόνο εισαγωγής τους.
• Όσοι έχουν λάβει ήδη παιδαγωγικη επάρκεια, δεν χρειάζεται να λάβουν εκ νέου πιστοποιητικό. Παλαιοί απόφοιτοι καθηγητικών σχολών μπορούν να λάβουν βεβαίωση παιδαγωγικής επάρκειας χωρίς παρακολούθηση επιπλέον μαθημάτων εφόσον το πρόγραμμα σπουδών που ολοκλήρωσαν παρείχε παιδαγωγική επάρκεια.